Duurzaamheid wordt tegenwoordig steeds belangrijker, en proberen we allemaal bewuster om te gaan met afval. Begrippen als biologisch afval en composteerbaar afval duiken steeds vaker op, maar worden vaak door elkaar gehaald. Toch is er een duidelijk verschil, en dat is belangrijk om goed te begrijpen als je je afval op de juiste manier wilt scheiden.
Wat is biologisch afval?
Biologisch afval (ook wel gft-afval: groente-, fruit- en tuinafval) omvat al het organische afval dat in de natuur kan afbreken met behulp van micro-organismen zoals bacteriën. Een paar voorbeelden hiervan zijn: groenten en fruit resten, koffiedik en theezakjes, etensresten en tuinafval. Het ingezamelde GFT-afval, inclusief etensresten, gaat naar een afvalverwerkingsbedrijf. Daar wordt het vergist en gecomposteerd. Zo ontstaat groen gas en compost.
Wat betekent composteerbaar?
Composteerbaar verwijst naar materialen die zo zijn ontwikkeld dat ze onder de juiste omstandigheden afbreken tot water, CO2 en biomassa. Dit zijn vaak mens gemaakte producten die als vervanging dienen voor plastic en andere niet-afbreekbare materialen. Een aantal voorbeelden hiervan zijn: verpakkingen van bioplasics, composteerbare koffiecups of theezakjes, afvalzakjes die als “composteerbaar” worden verkocht en producten zoals servies of bestek die gemaakt zijn van zetmeel, suikerriet of bamboe.
Waarom het scheiden van keukenafval beter is
Het scheiden van gft-afval geeft dubbel winst en alle beetjes helpen daarbij. Door schillen en etensresten te scheiden spaar jij het milieu en zorg je er voor dat al het goede uit voedsel gerecycled wordt en worden hergebruikt. Door het verschil tussen recyclen en hergebruiken goed te begrijpen, begrijp je ook beter wat er daadwerkelijk gebeurt met het afval. Van het gft-afval wordt uiteindelijk compost en biogas geproduceerd. Bovendien verklein je de berg restafval die verbrand wordt, dus minder schadelijke uitstoot. Tegelijkertijd bespaar jij in je portemonnee, aangezien je gft-bak gratis wordt opgehaald. Een echte win-win situatie dus!
De belangrijkste verschillen
Het onderscheid tussen biologisch afval en composteerbaar afval lijkt dus klein, maar is in de praktijk groot:
Biologisch afval is puur natuurlijk: groente-, fruit- en tuinafval, koffiedik, brood en andere organische resten. Deze worden op natuurlijke wijze afgebroken, maar het proces kan jaren of decennia duren en kan microplastics of schadelijke resten achterlaten als ze niet op de juiste manier worden weggegooid.
Composteerbaar afval zijn vaak speciaal gemaakte producten (zoals bioplastic zakjes of koffiecups) die alleen goed afbreken in industriële composteerinstallaties. Deze vereisen namelijk specifieke omstandigheden zoals hoge hitte en zuurstof, die alleen beschikbaar zijn in industriële composteerinstallaties. Dit soort afval ontbinden zich meestal binnen 90-180 dagen.
Terwijl al het composteerbare materiaal biologisch afbreekbaar is, is niet al het biologisch afbreekbaar materiaal composteerbaar. Biologisch afbreekbaar materiaal keert terug naar de natuur en volledig kan verdwijnen, dit laat soms metaalresten achter, aan de andere kant creëren composteerbare materialen humus, dit zit vol met voedingsstoffen en is geweldig voor planten. Kortom, composteerbare producten zijn biologisch afbreekbaar, maar met een bijkomend voordeel. Dat wil zeggen, wanneer ze worden afgebroken, geven ze waardevolle voedingsstoffen af aan de bodem, waardoor ze de groei van bomen en planten bevorderen.
Waarom het verschil belangrijk is
Let wel op dat je jouw afval op een goede manier scheidt. Het verkeerd scheiden van afval kan problemen veroorzaken:
- Impact op milieu
- Composteerbare plastics die in de gft-bak belanden, worden vaak verwijderd omdat ze te traag afbreken. Waardoor ze de compost vervuilen en ze voor extra kosten zullen zorgen in de verwerking.
- Het bewust scheiden van biologisch en composteerbaar afval zorgt voor een betere kwaliteit compost, vermindert de belasting van stortplaatsen en verbeterd de efficiëntie van afvalbeheer.
- Veiligheid en certificering
- Voor biologisch afbreekbare producten gelden vaak geen strenge certificeringsnormen, wat kan leiden tot misleidende claims. Composteerbare producten voldoen meestal aan strenge certificeringen, zoals ASTM D6400 of EN 13432 en ervoor te zorgen dat ze voldoen aan de veiligheidsnormen voor het milieu.
Praktische tips voor de ideale gft-bak
Zelf composteren is een slimme manier om afval te verminderen en je tuin van natuurlijke voeding te voorzien. Toch gebruiken de meeste mensen een gft-bak om de afvalberg te verminderen en juist daar zijn een aantal van deze tips goud waard.
- Gebruik een kleine gft-bak of emmer in de keuken die je het beste elke dag in de grote gft-bak leegt. Zo wordt het makkelijker om schillen, etensresten en koffiedik direct te scheiden en voorkomt het nare geurtjes in het huis.
- Kies voor papieren zakjes of een biologisch afbreekbaar emmertje voor vlees- en visresten om nare geurtjes en vliegen te voorkomen.
- Let op met composteerbare plastics. Die lijken duurzaam, maar horen meestal in het restafval tenzij jouw gemeente ze uitdrukkelijk accepteert.
- Heb je veel gft of tuinafval? Dan kan een container handig zijn. Denk bijvoorbeeld aan een 250-660 liter container die je kunt huren waarmee je alles overzichtelijk en hygiënisch kwijt kunt.
- Last van maden in de zomer? Plaats je gft-bak niet in de volle zon en zet hem regelmatig aan de weg. Maak de bak schoon met water en eventueel soda of groene zeep. Middelen zoals chloor verstoren het composteerproces.
- Gooi het afval zo droog mogelijk in de gft-bak. Laat gemaaid gras bijvoorbeeld een dag drogen en laat etensresten eerst in het gootsteenbakje uitlekken.
- Bij twijfel. Houd als vuistregel aan: biologisch afval in de gft-bak, alles wat kunstmatig gemaakt is (ook composteerbaar plastic) bij het restafval.
De belangrijkste bevindingen
Het verschil tussen biologisch afval en composteerbaar afval lijkt op het eerste gezicht klein, maar heeft in de praktijk grote gevolgen. Biologisch afval is puur natuur en kan veilig in de gft-bak worden ingezameld en verwerkt tot compost en biogas. Composteerbaar afval daarentegen bestaat vaak uit speciaal ontwikkelde materialen, die alleen onder gecontroleerde omstandigheden in industriële installaties volledig afbreken. Door dit verschil goed te begrijpen en je afval bewust te scheiden, draag je bij aan een beter milieu.
Ook helpt goed gebruik van de gft-bak met de kwaliteit van de compost hoog te houden en vervuiling te voorkomen. Zo zorg je niet alleen voor minder schadelijke uitstoot, maar bespaar je vaak ook nog kosten.
